Vrouwenkiesrecht ……. In de kerken al bijna een eeuw lang een zaak van vragen en discussies. Iedere keer opnieuw komt de vraag of vrouwenkiesrecht in de kerk, bij het verkiezen van ambtsdragers, niet toegestaan kan worden. Of zelfs tot recht van de zusters kan worden verheven. Het laatste synodebesluit over het vrouwenkiesrecht is genomen op de GS te Mariënberg, in 2005 (DGK). Toen hebben de kerken zich, en niet voor het eerst, duidelijk uitgesproken. Op grond van de Bijbelse gegevens. Nee, was de conclusie, als we willen luisteren naar het Woord van onze God, dan komt dat recht de vrouwen in de kerk niet toe. [i]
Toch zijn de vragen rond dit onderwerp nooit helemaal verdwenen. En de laatste jaren worden die vragen weer vaker gesteld. In onze kerken (DGK). Ook in de kerken waarmee we DV op zeer korte termijn één kerkverband zullen vormen, de Gereformeerde Kerken Nederland (GKN), wordt over het vrouwenkiesrecht niet hetzelfde gedacht. Veel gemeenten kennen dat recht niet, een groeiend aantal wel.
Belangrijk?
Je kunt je afvragen of dit een belangrijk onderwerp is. Zijn er geen grotere zaken te bespreken? Is het niet iets kleins? Dan moeten we twee dingen bedenken. In de eerste plaats dat we in zaken die in onze ogen niet zo groot zijn, toch ook de wil van de Heere moeten nagaan. In de tweede plaats dat de argumenten die gebruikt worden in de discussie over wel of geen vrouwenkiesrecht voor een groot deel in feite dezelfde zijn die ook gebruikt worden in de discussie over de vrouw in het ambt. De zuster in de gemeente als predikant, ouderling of diaken. Ten diepste worden daarbij dezelfde vragen gesteld en in belangrijke mate dezelfde beweegredenen en bewijsgronden gebruikt. En dan zijn we direct bij een toch wel heel erg belangrijke zaak. Voor velen van ons is de invoering van de vrouw in het ambt in de GKv de directe aanleiding geweest om de GKv te verlaten.
De vraag naar het vrouwenkiesrecht en naar de vrouw in het bijzonder ambt hangen heel nauw met elkaar samen. (We hopen daar in vervolgartikelen nog iets meer over te zeggen). En ja, vrouwenkiesrecht is dus op zich maar zeker ook i.v.m. de vrouw in het ambt een belangrijk onderwerp voor kerkleden.
Van synode naar synode
Binnen De Gereformeerde Kerken hebben zich al tíen generale synodes bezig gehouden met de vraag naar het vrouwenkiesrecht. Vanaf 1930, tot 2005. Dat is opmerkelijk. Steeds werd dat recht door de kerken afgewezen en steeds opnieuw werd die vraag weer in de kerkelijke weg gesteld. Zeven, acht keer opnieuw in feite dezelfde vraag.
Hoe komt dat? Is het de invloed van het feminisme en het individualisme om ons heen, zoals vaak gezegd wordt? Is het de geest van de tijd?
Of is verzet tegen vrouwenkiesrecht juist verkeerd conservatisme? En misschien wel ontkennen van het doorgaande werk van de Heilige Geest?
Veel discussie is er al geweest of stemmen bij de verkiezing voor een ambtsdrager een daad van regeren is of juist niet. Ook wordt er wel gezegd dat de besluiten om het vrouwenkiesrecht niet toe te staan in feite een vorm van bovenschriftuurlijke binding is. Hoe moeten we dat zien?
We geloven en belijden dat we als leden van Christus’ Kerk ‘heilig’ zijn. Apart gezet. Afgezonderd. Anders. Want we zijn van Christus. Wat betekent dat in dit verband?
Veel vragen ………We moeten erkennen dat we onmachtige zondige mensen zijn. Mensen die steeds weer terug moeten naar Gods Woord. Daar liggen uiteindelijk de antwoorden.
Schepping en paradijs
De vraag doet zich ook voor of daarbij een gebrek aan kennis een rol speelt. Of een gebrek aan inzicht in de doorlopende lijnen in de openbaring van de Heere in Zijn Woord. Misschien gebrek aan inzicht in de eenheid van de schrift. De eenheid van het Oude en het Nieuwe Testament. Het oude en het nieuwe Verbond. De vraag naar het vrouwenkiesrecht heeft alles te maken, ja, is gelegen in die grotere, bredere vraag naar de positie van de vrouw in de gemeente. Naar het verschil in positie tussen broeders en zusters. Om daar zicht op te krijgen moeten we terug naar de schepping. Naar het paradijs. Naar de inzettingen die de Heere zelf van het begin gegeven heeft. En dan nagaan hoe de Bijbel niet alleen in Genesis maar in heel de Bijbel over die inzettingen spreekt.
Blijf in uw roeping
In een aantal artikelen willen we dan ook kijken naar de vraag: vrouwenkiesrecht, mag dat, moet dat, is het misschien een vrije kwestie?
En dan doen we dat in het kader van I Korinthe 7: 24: “Laat ieder voor het aangezicht van God blijven, broeders, in de staat waarin hij geroepen is.”
Paulus spreekt daar het Woord van de Heere i.v.m. het huwelijk en het slaaf zijn. De Heere heeft voor ieder een andere roeping, gehuwde en niet-gehuwde, slaaf en vrije. Daar kun je je heel druk over maken. Maar, laat Paulus weten, doe dat niet. Twee keer geeft hij aan: “Laat ieder blijven in de roeping waarin hij geroepen is”. (Ook in vers 20 van het hoofdstuk).
En waarom? Omdat we gekòcht zijn. Gekocht door Christus. Zijn eigendom. “U bent duur gekocht; word dus geen slaven van mensen.” (vers 24 van I Korinthe 7).
Die uitspraak van Paulus kunnen we op meer vraagstukken toepassen. Gods Woord is één.
Aandachtspunten
Als je je verdiept in het vrouwenkiesrecht komen er nog meer vragen, aandachtspunten naar voren. In de komende artikelen willen we dan DV o.a. de volgende onderwerpen aansnijden en daarbij Schrift, belijdenis en kerkgeschiedenis laten spreken:
-
- roeping of recht;
-
- positie van ongehuwde zusters;
-
- invloeden van de tijdgeest;
-
- scheppingsorde;
-
- doorgaande lijn en eenheid in de Schrift;
-
- een stukje historie – wat spraken verschillende generale synodes uit;
-
- stemmen – regeren of geen regeren;
-
- bovenschriftuurlijke binding;
-
- conclusie.
(Het kan zijn dat de volgorde nog wat verandert).
(wordt vervolgd)
[i] Over vrouwenkiesrecht hebben we eerder gepubliceerd in gereformeerd kerkblad De Bazuin, in de schetsenbundel ‘Kerk blijven’ (uitgave Bijbelstudiebond 2017) en in de schetsenbundel ‘Door de dienst van mensen’ (uitgave De Bazuin, Klankbord nr. 2, 2011).