Onze binding aan de belijdenissen (1)

Onze binding aan de belijdenissen van de kerk is een fundamentele voorwaarde voor de identiteit van de ware kerk en haar leden. Met andere woorden: deze binding is essentieel om ware kerk te zijn en om van deze kerk lid te zijn. Aangezien de Schrift de bron is van de belijdenissen, zal ik dit onderwerp in de volgende volgorde behandelen:
Eerst zal ik verduidelijken wat de kerk van Christus is; vervolgens zal ik ingaan op de waarde van de Heilige Schrift als leidraad voor de kerk. Daarna zal ik stilstaan bij de waarde van onze binding aan de belijdenissen van de kerk.

Gereformeerde Kerken
Er zijn veel kerken die beweren “christelijke kerken” te zijn. Hieronder vallen o.a., in alfabetische volgorde: Anglicaanse, Baptistische, Evangelische, Gereformeerde, Hervormde,  Lutherse, Presbyteriaanse, Remonstrantse, Rooms-Katholieke en “Vrijzinnige” kerken.
Het is niet moeilijk om leerstellige dwalingen aan te wijzen in kerken die niet gereformeerd zijn. Maar het is minder eenvoudig om dat te doen bij kerken die zichzelf “gereformeerd” noemen.
Alleen al in Nederland zijn er minstens acht kerken die claimen gereformeerd te zijn.

Al deze gereformeerde kerken voeren hun oorsprong terug op de grote Reformatie van de zestiende eeuw en de Synode van Dordrecht (Nederland), gehouden in 1618–1619. De naam “gereformeerd” duidt erop dat de kerk is teruggekeerd naar de ware vorm van de kerk—dat wil zeggen: zij is teruggekeerd naar de Heilige Schrift als enige fundament.
Na de vervorming van de Rooms-Katholieke Kerk—die als wereldwijde christelijke kerk haar wortels had in de apostolische tijd—was er in de zestiende eeuw een terugkeer naar de waarheid van de Schrift, zowel in leer als leven. Echter, die terugkeer of reformatie mag niet worden gezien als een statisch moment. Ware reformatie vereist voortdurende reformatie vanwege onze zondige aard en de blijvende opkomst van dwalingen in de loop der tijd. Daarom biedt de naam “gereformeerde kerk” op zichzelf geen garantie dat een kerk werkelijk gereformeerd is gebleven.

Ook in Canada* zijn er minstens negen kerken—meestal van Nederlandse oorsprong—die zich “gereformeerd” noemen. Al deze kerken zijn ontstaan na de Nationale Synode van Dordrecht (1618). Daaronder bevinden zich (in alfabetische volgorde): Canadian Reformed Churches, de Christian Reformed Churches, Liberated Reformed Church of Abbotsford, Protestant Reformed Churches, United Reformed Churches, en verschillende bevindelijke gereformeerde kerken. Daarnaast zijn er Presbyteriaanse kerken die ook de titel “gereformeerd” claimen.

Hoe onderscheiden we dan de ware kerk tussen al deze kerken? De ware kerk is degene die werkelijk gereformeerd is en zich voortdurend reformeert naar de Schrift. Hiervoor hebben we onze belijdenissen.

Onderscheiding
De Nederlandse Geloofsbelijdenis is hierbij van bijzonder belang. Artikel 29 leert ons dat “wij geloven (!) dat men nauwgezet en met grote zorgvuldigheid vanuit Gods Woord behoort te onderscheiden welke de ware kerk is”.
Deze belijdenis erkent de verwarring die veroorzaakt wordt door “sekten” die ook vandaag de dag nog bestaan. Deze “sekten” zijn kerken, die zich christelijke kerk noemen.
Artikel 29 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis maakt dit duidelijk: “Wij spreken hier niet over de huichelaars, maar bedoelen dat men het lichaam en de gemeenschap van de ware kerk moet onderscheiden, van alle sekten die beweren dat zij de kerk zijn”.

Een ware gereformeerde kerk is een kerk die de waarheid van de Schrift trouw bewaart en daarom gebonden is aan haar belijdenissen die met de Schrift overeenstemmen.
Zo’n kerk moet dan ook erkend worden als katholieke (algemene) christelijke kerk (Artikel 27 NGB). Artikel 29 noemt drie kenmerken van de ware kerk:

• De zuivere prediking van het evangelie
• De zuivere bediening van de sacramenten
• Het uitoefenen van kerkelijke tucht tot bestraffing van de zonde

Daarbij wordt als samenvatting en toepassing in dit artikel gesteld:
“Kortom, dat men zich richt naar het zuivere Woord van God, alles wat daarmee in strijd is verwerpt en Jezus Christus erkent als het enige Hoofd.”
Al deze kenmerken wijzen op gehoorzaamheid aan Jezus Christus en Gods Woord.
In eigen woorden: Wat Christus van Zijn kerk vraagt, kan positief worden uitgedrukt: Hem erkennen als haar enige Hoofd, als Zijn volgelingen leren naar Zijn Woord, en in geloof leven volgens Zijn Woord als de enige waarheid.
Het kan ook negatief worden uitgedrukt: de ware kerk moet voortdurend alles blootleggen en verwerpen wat in strijd is met Gods Woord, omdat zulke tegenstrijdigheden het getrouw volgen van Christus belemmeren.

Het gezag van de Schrift
Om het vraagstuk van de binding aan de belijdenissen van de kerk goed te beoordelen, moeten we beginnen bij de waarde, betekenis en het gezag van Gods Woord, omdat de belijdenissen menselijke samenvattingen van Gods Woord zijn en ervan afgeleid zijn.
De Schrift is door God ingegeven (2 Tim. 3:16), wat betekent dat de gehele Schrift van God Zelf afkomstig is. God gebruikte mensen door Zijn Geest, in hun eigen omstandigheden en met hun unieke gaven, op zo’n manier dat hun woorden de woorden van God werden.
Door de Schrift openbaart God Zichzelf aan Zijn volk. In de Schrift openbaart Christus Zich als onze Verlosser. Daarom is de Schrift goddelijke openbaring en bezit zij absoluut goddelijk gezag. Als de Waarheid is de Schrift de hoogste norm en standaard.

We moeten de hoge status van Gods Woord, de Heilige Schrift, diep respecteren. De artikelen 2–7 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis getuigen hiervan. Deze artikelen stellen:

• Het gezag van de Heilige Schrift is absoluut omdat God de Auteur is.
• Dit gezag geldt voor de gehele Schrift.
• Er is eenheid in de Schrift, omdat God de enige Auteur is. Daarom openbaren het Oude en Nieuwe Testament één doorgaande heilsgeschiedenis.
• De Schrift is duidelijk, volmaakt en compleet. Zij is volledig toereikend voor het heil.

Het gezag van de Belijdenissen
De belijdenissen wijzen ons op de Schrift als het enige fundament en richtsnoer van de kerk. Zij hebben niet hetzelfde gezag als Gods Woord, omdat het menselijke geschriften zijn. Maar omdat zij de Schrift samenvatten en ermee in overeenstemming zijn, zijn ze nuttig voor het onderwijzen en leven naar Gods waarheid. Ze helpen ook om dwalingen en zonden te ontmaskeren en te verwerpen.
De kerk heeft daarom haar belijdenissen opgesteld als een rijke gave van God. Ze hebben geen goddelijk, maar wel kerkelijk gezag.
De Schrift is de Norma normans—de norm die de norm is voor de belijdenissen omdat zij daarmee in overeenstemming zijn.
De belijdenissen zijn Norma normata—zij ontlenen hun gezag en normatieve functie aan de Schrift. Aangezien ze de Schrift samenvatten, is geen enkel deel ervan irrelevant of mag worden weggelaten of ontkend. Er is geen onderscheid tussen een essentieel “kern” en een niet-essentiële “rand” binnen de belijdenissen.

Een grondige kennis van alle belijdenissen van de kerk—en een oprechte toewijding daaraan—is cruciaal om als volgelingen van Jezus Christus werkelijk christen en gereformeerd te zijn en te blijven.

                                                                                                                                                                                                    (wordt vervolgd)

____________________________________________________________________________________________________________________________________

 

*In deze artikelen is ook aandacht voor Canadese kerken aangezien ons kerkverband een zusterkerkrelatie is aangegaan met Canadian Reformed Churches (CanRC) en een relatie van correspondentie heeft met de Orthodox Reformed Churches (OPC).
De CanRC hebben zusterkerkrelaties met diverse kerken in Canada, waaronder de OPC en andere presbyteriaanse kerken. In deze serie komt ook aan de orde dat leden van presbyteriaanse kerken geen binding aan de belijdenis hebben.
Binnen de CanRC zelf is de zaak van deze binding ook actueel in verband met het toelaten van mensen aan het avondmaal zonder attestatie; op de lopende generale synode te Aldergrove worden voorstellen behandeld die gaan over een  wijziging in de tekst van de beloften in het formulier voor het doen van openbare geloofsbelijdenis en het formulier voor de bediening van de heilige doop.