Katholiciteit versus pluriformiteit 1

Vandaag de dag hoor je verschillende meningen over de kerk. Bijvoorbeeld in de kerk moet je je thuis voelen. En bij zoveel verdeeldheid onder kerken die zich gereformeerd noemen kies je er één uit waarin jij je goed voelt. Of een kerk die niet al te klein is of al dan niet conservatief. Of juist een kerk waar je grootouders en ouders ook lid van waren of zijn.
Of een kerk die dicht in de buurt is.   

Natuurlijk moet de kerk een ware kerk zijn. Maar wie maakt dat uit? Al die gereformeerde of reformatorische of presbyteriaanse kerken, dienen toch dezelfde God en dezelfde Christus? Als ze tenminste geen Schriftkritiek toelaten. Ja, de Nederlandse Geloofsbelijdenis zegt dat je lid moet zijn van de ware kerk. Maar die term komt toch uit de tijd van de grote reformatie?
Ja, toen was duidelijk dat de Roomse kerk de valse kerk is, en de gereformeerde de ware kerk. Toen had je ook niet zo’n verdeeldheid zoals die er nu is. Hoe kan je dat nu toepassen op onze tijd, als men toch Gods Woord handhaaft? 

Trouwens als jij vindt dat jouw kerk de ware kerk is, is dat niet hoogmoedig? Schrijf je dan al die anderen af? En als je spreekt over kerkelijke eenheid, kun je toch als leden van verschillende kerken in ieder geval nog vaststellen dat je één bent in Christus? Met al die verschillende meningen, is dat toch een goede zaak?

Bovendien kun je ook als kerken naast elkaar nog veel dingen samen doen. Bijvoorbeeld samen zaken ter bemoediging of waarschuwing delen in een interkerkelijke conferentie. Of wat verder gaat: waarom geen kanselruil of gezamenlijke evangelisatie en of een gezamenlijke predikantenopleiding? Zo laat je toch ook de eenheid in Christus zien?

Zo kun je je toch neerleggen bij een situatie van verdeeldheid. Misschien nog wel met de gedachte dat het jammer is dat je niet helemaal één bent, maar het is niet anders. Wees blij met wat je nog wel samen deelt. Dat maakt het ook gemakkelijk om eens van kerkverband te veranderen, als je verhuist bijvoorbeeld.
Een dergelijke gedachtegang kom je vaak tegen. Maar de vraag is, is dit nu zoals God het wil en zoals Christus zijn kerk wil zien? Of is dit vanuit de mens geredeneerd?

Christus en Zijn kerk
Laten we daarom eerst nagaan wat Schrift en belijdenis daarover zeggen. Want wij kunnen zelf wel iets aanvaardbaar vinden, maar hoe ziet de Heere het? Bovendien Hij vraagt van ons vaak dingen die tegen ons gevoel ingaan. En daarnaast bij Hem zijn dingen mogelijk, die wij niet mogelijk achten.

We stellen dan eerst vast dat de Kerk van de Heere Jezus Christus Zijn werk is. Hij vergadert Zich een kerk,  Hij doet het en Hij doet het voor Zichzelf! Hij doet dit door Zijn Geest en Woord in eenheid van het ware geloof. Zo belijden we dat in zondag 21 van de HC.

De vergadering van Christus is in eenheid van het ware geloof. Die eenheid is dan ook een eenheid in de waarheid. Dat is kort en krachtig de definitie van “katholiciteit”. Het is dan belangrijk wat waarheid is en wat die eenheid inhoudt. Dan ligt niet alle accent op eenheid zoals die er is in de valse oecumene, die zich niet volledig houdt aan Gods Woord, zoals de wereldraad van Kerken.

Het is ook niet alleen waarheid, zoals misschien in een schismatieke kerk nog wel te vinden is. Of in een plaatselijke kerk waar nog goed gepreekt wordt, maar waar in het kerkverband de waarheid in geding is, terwijl deze plaatselijke kerk geen aansluiting zoekt bij een waar kerkverband.

Katholiciteit
Nee katholiek is beide: eenheid en waarheid. Letterlijk betekent katholiek (“kata holos”): overeenkomstig  het volle. Overeenkomstig het volle aantal van alle plaatsen en tijden en overeenkomstig de volle waarheid. Een kerk die echt katholiek is kent ook doorgaande reformatie om de waarheid van Gods Woord  vast te houden. Steeds weer zal de waarheid moeten worden verdedigd tegenover dwaalleer. Soms is daarvoor zelfs een vrijmaking nodig als valse leer wordt gehandhaafd ondanks ingebrachte bezwaren. Maar diezelfde kerk blijft ook steeds zoeken naar andere kerken waar de waarheid van Gods Woord ook wordt gehandhaafd.

De waarheid van Gods Woord gaat voorop, maar daar hoort onlosmakelijk de eenheid bij. 
Dat geeft ook aan dat het kerkvergaderend werk van Christus dynamisch is. Katholiciteit gaat dus uit van de opdracht van Christus, dat Hij als het enige Hoofd van Zijn kerk eist om zich te blijven vasthouden aan de waarheid van Gods Woord en vandaaruit te blijven omzien waar andere ware gelovigen zijn. Voor beide, waarheid en eenheid, geeft Christus Zijn Geest en Woord.

Christus is het Die ons roept naar Zijn huis en wij hebben aan die roeping te gehoorzamen, door daar te komen waar Hij roept. Dat is geen zaak van thuis voelen, maar van dienen en eren van Christus op een wijze die Hem welgevallig is. Denk aan Hebr. 12:22-29. En dat doen we samen met alle anderen die door de roepstem van Christus op onze weg komen.

                                                                                                                                                                                                   (wordt vervolgd)