19 SEPTEMBER 2026 – WIJNSTOK

LEZEN: Ps. 80:1-20: … Herder van Israël … doe Uw aangezicht lichten … God van de legermachten … U hebt een wijnstok uit Egypte uitgegraven, de heidenvolken verdreven en hém geplant … heel het land … de wijnstok is met vuur verbrand … breng ons terug … Doe Uw aangezicht lichten, dan zullen wij verlost worden.

Deze Psalm is een smeekbede tot verlossing van het tienstammenrijk  dat gedeporteerd is naar Assyrië, waaronder Efraïm en Manasse als zonen van Jozef (vs.2,3). Eerst wordt de HEERE aangesproken als Herder van Zijn schapen om een appel te doen op Zijn verbondszegen die Jakob heeft overgebracht: ‘de God Die mij als herder geleid heeft, mijn leven lang … zegene deze jongens’ (Gen. 48:15); ‘vandaar dat Hij de Herder is, de rots van Israël’ (Gen 49:24). Gods herderschap houdt in dat Hij Zijn volk leidt, beschermt en verzorgt.

Ook spreekt de dichter God aan op Zijn heerlijkheid (vs.2-4): U Die troont tussen de Cherubs, toon uw macht. Dan volgt er een appel op de goddelijke zegen die door Aäron en de priesters werd uitgesproken (vs.6): ‘Doe uw aangezicht lichten, dan zullen wij verlost worden’.

Naast erkenning van Gods macht speekt de dichter hier ook zijn afhankelijkheid van de HEERE uit. Aan deze zegen van de Heere is alles gelegen. Als de Heere niet met ons meegaat … Dezelfde smeekbede volgt in verzen 8 en 20. Het is verbonden aan de aanroep: ‘God van de legermachten’ om Gods almacht te benadrukken.

Naast het beeld van schapen, die een Herder nodig hebben is er het beeld van een wijnstok die door God is geplant vanuit Egypte in het beloofde land. Daarvoor had Hij de heidenvolken verdreven. Die wijnstok breidde zich sterk uit totdat God hem overgaf aan voorbijgangers.

Het is duidelijk dat de verwoesting van Israël een zaak is die door God geleid is: als afstraffing sloeg Hij een opening in Israëls muren (vs.13-17). Nu is de wijnstok zelfs verbrand en afgekapt: het volk is verslagen en weggevoerd.

Bij het pleidooi aan de HEERE om Zich weer over Zijn volk te ontfermen wijst de dichter op Israël als zoon van God, maar in tweede instantie ook op de grote Zoon die uit Israël zal voortkomen, in Wiens Naam behoud is (vs.16,18 vgl. Jes. 9:5;49:3v).

Is deze psalm van toepassing op de kerk nu?            

Zingen: Ps. 80:6,7,8