Vandaag
Gezinnen zijn tegenwoordig vaak verworden tot zgn. ”hotelgezinnen”, waar je regelmatig een poosje verkeert om te slapen, te eten en wat liefde en warmte te halen. Of, vanuit het standpunt van ouders bekeken, ”deeltijdgezinnen”: vader en moeder zijn vaak om de beurt thuis, of overdag helemaal niet, en plannen en agenderen aandacht voor hun kinderen. Gereguleerd ouderschap in deeltijd. Veel gezinnen kennen maar één ouder, of twee ‘ouders’ van hetzelfde geslacht.Echtscheiding is een aanvaardbaar onderdeel geworden van het maatschappelijk leven. Met alle gevolgen van dien voor de jeugd. En men vindt het doodnormaal.
De staat doet een steeds grotere greep naar de opvoeding. Via de scholen en de kinderopvang komen moderne ideeën ook in de gezinnen.
En wie nog een traditioneel of een christelijk gezinsleven in stand wil houden? Waar meer dan twee of drie kinderen rondlopen? Waar de kinderen normaal gekleed gaan? Waar trouwe kerkgang is en de gereformeerde school wordt bezocht? Waar de zondag duidelijk een andere dag is? Waar ouders grenzen stellen aan het individualisme en zich sterk maken voor gezamenlijke maaltijden en gezamenlijke activiteiten als gezin? Waar kinderen door vader en moeder ontvangen worden als geschenken van de HEERE? Hoe wordt die gezien?
De druk van de wereld op het gezin wordt steeds groter.
Antithese
Dat is de strijd der geesten, waar de Bijbel ons over leert. De grote strijd tussen satan en Christus. Gezinnen zijn de werkplaatsen van de Heere. Daar leert het volgende geslacht allereerst zijn God kennen. Dat is fundamenteel.
Geen wonder toch dat satan op het gezin zijn aanvallen richt? Daarom moet het gezin kapot. Daarom moet de gezinsstructuur weg. Daarom moet zelfs het begrip gezin van inhoud veranderen. Ten diepste het werk van de duivel. Hij wil, wat inderdaad terecht de hoeksteen van de samenleving wordt genoemd, onder die samenleving uithalen. Omdat het een scheppingsordening is. Hij wil een wereld van chaos en goddeloosheid.
Het gereformeerde gezin
Het gezin, als fundament van onze samenleving, lijkt bijna te zijn vernietigd. Maar gelukkig, als we naar individuele gelovige gezinnen kijken, dan is er door Gods genade nog veel Bijbels gezinsleven.
En dan moeten we, zoals gezegd, naar onszelf kijken. Hoe is dat bij ons? Ook onze jeugd trekt vaak meer dan ons lief is naar een jeugdcultuur en naar moderne muziek en kleding. De smartphone bepaalt te veel de inhoud van hun denken en leven. Daartegen is onder ons al vaak gewaarschuwd. En zelfs de ‘wereld’ begint daarvan de nadelen te onderkennen……
Ook onze ouders hebben soms heel veel moeite met het stellen van grenzen en met het voorleven van wat ten diepste Gods wetten zijn. Moeite met het voorleven van het Verbond, van het ‘anders’ zijn. We denken dan aan het Woord van God in Efeze 4: 20-24: “Maar u hebt Christus zo niet leren kennen, als u Hem tenminste gehoord hebt en door Hem bent onderwezen, zoals de waarheid in Jezus is, namelijk dat u, wat betreft de vroegere levenswandel, de oude mens aflegt, die te gronde gaat door de misleidende begeerten, en dat u vernieuwd wordt in de geest van uw denken, en u bekleedt met de nieuwe mens, die overeenkomstig het beeld van God geschapen is, in ware rechtvaardigheid en heiligheid.”
In de vertaling van de NGB uit 1951 wordt het begin van dat gedeelte weergegeven als “Maar gij geheel anders: gij hebt Christus leren kennen”.
Die woorden uit de brief aan Efeze zijn bepalend voor het gereformeerde gezin. Gereformeerd, dat is gewoon in overeenstemming met Gods Woord. Met het oog op Christus.
Voorleven
We moeten dat goed zien. Opvoeden in de HEERE is meer dan leven als iedereen, als alle mensen om ons heen, met daarbij, daarnaast, een stuk kennis van en liefde tot de dienst van de HEERE. Gelovige opvoeding is niet een beetje van de wereld en een beetje van de kerk. Een Bijbelse toevoeging. Een saus er overheen om het christelijk af te maken. Als dat de praktijk zou zijn dan vergissen we ons. Dan begrijpen we Efeze 4 nog niet.
Het geloof moet de opvoeding en het gezinsleven doortrèkken. We weten niet goed hoe we het duidelijker moeten zeggen maar u begrijpt het wel.
Met alleen het aanleren van geloofskennis en trouw aan alle kerkelijke ‘verplichtingen’ voldoen, zijn we er niet. Met het alleen kritisch spreken over de wereld, zijn we er niet. Ja, dat moet zeker ook. Vertellen en uitleggen. Daar begint het mee. Maar het gaat in het gelovig gezin vooral ook om de sféér, om de géést waarin kinderen worden grootgebracht. En naast het onderwijzen en laten onderwijzen (doopformulier) is dan vooral het voorléven belangrijk. Een heel sterk opvoedingsmiddel. En dat voorleven moet ook in overeenstemming zijn met wat ouders en gemeenteleden vertellen en uitleggen.
Gewoon
Gelovige ouders moeten in hun gezinsleven het beeld van onze Vader in de hemel laten zien. Vol liefde èn gerechtigheid. Liefde, warmte, barmhartigheid zijn woorden die daar bij passen. Maar ook recht en gehoorzaamheid en consequent zijn. Liefde en recht zijn geen tegenstellingen, ze zijn gewoon twee kanten van dezelfde medaille. Dat zullen ouders iedere dag moeten laten zien, in al hun spreken en handelen. Dan is het heel gewoon dat er gesproken wordt over dat machtige Verbond waarin de HEERE met ons wil leven. Dan is het heel gewoon dat het gezag van Gods Woord onomstotelijk vast staat. ‘Dat wil de Heere niet’, ‘dat wil de Heere graag’. Ja, heel gewoon. Dan is er in het gezin geen behoefte om vooral mee te doen met modeverschijnselen, met hedendaagse hypes en vernieuwingen. Dan is er geen behoefte om sterk in te zetten op zoveel mogelijk carrière maken, veel uitgaan en meerdere vakanties. Dan staat het geven aan de kinderen van allerlei materiële maar niet echt nodige zaken, niet voorop. Dan is het heel gewoon om goed met elkaar om te gaan. En met de naasten buiten het gezin. Dan is het heel gewoon om elkaar en anderen te helpen, zonder aanzien des persoons. Dan luisteren ook ouders naar de overheid en naar de kerkenraad. Dan komen ze niet meteen met korte lontjes naar de school als ze van de kinderen iets horen wat ze niet zint.
Dan laten ouders en gemeenteleden zien dat de HEERE man en vrouw geschapen heeft, gelijkwaardig maar niet gelijk. Ieder met een eigen roeping. Dan worden jongens en meisjes naar hun eigen geschapen aard behandeld en opgevoed.
Dat laten zien geldt net zo goed voor de gemeenteleden, voor de mensen om de gezinnen heen. Ouders moeten er niet alleen voor staan. Vóórléven doen we samen.
Dan laten we iets zien van die andere nieuwe mens. Die èchte nieuwe mens die Christus werkt door Zijn Geest. De mens van Efeze 4: 24.
Als die sfeer, die geest het gezin beheerst en gewoon is, vanaf, ja, letterlijk, vanaf de wieg, dan wordt het voor de jeugd ook gewoon. Al decennia wordt ons wijsgemaakt dat gewoonten en tradities schadelijk zijn. Het is niet waar. Gezonde christelijke gewoonten werken in de opvoeding juist mee aan het krijgen van een sterk en prachtig fundament. Ze zijn onderdeel van het ‘hek’ om de weide, om de veilige opvoedingsruimte. Bescherming voor heel die weg naar de volwassenheid.
Christus
Er zou nog heel veel meer over te zeggen zijn. Heel veel. Maar we moeten ons beperken. We gaan nu ook geen lijstjes geven van maatregelen hoe je dit kunt bereiken. Dat kan heel goed door ouders en kerkleden samen besproken worden.
De vraag kan opkomen: kan dat wel, zo gereformeerd gezin zijn? Is dat niet een hoog maar onbereikbaar ideaal? Onmogelijk in deze tijd? Nee en ja.
Gezinsleven, ik denk dat iedere ouder en grootouder dat zal bevestigen, kent veel strijd en opoffering. Naast heel veel vreugde en dankbaarheid ook inspanning en verdriet. En de ideale situatie, helemaal voldoen aan wat de HEERE van ons vraagt, nee, dat gaat echt niet lukken. We zijn en blijven zwakke, zondige mensen. Beperkt. Getekend door de gebrokenheid van de schepping. Alle gezinsleven, alle opvoeding zal in het licht van de Schrift gebrekkig blijven.
Maar er is ook een andere kant. Ja, gereformeerd gezinsleven is zeker mogelijk. De èchte nieuwe mens laten zien is zeker mogelijk. Leven in het Verbond is zeker mogelijk. Met alle zondigheid en gebrek. Want we hebben een Machtige, Genadige en Trouwe God in de hemel. En waar mensen, waar ouders en opvoeders falen, daar voorziet de HEERE. Daar zorgt Hij. Dat weten we uit Zijn eigen Woord. Daarop mogen, ja, moeten we vertrouwen. Het bereiken van het doel van de gelovige opvoeding ligt niet allereerst aan ouders en opvoeders. Het is de HEERE die kinderen geeft en bewaart en leidt.
Aan ons de roeping om naar Zijn Woord te leven. Dan mogen we veel verwachten.
Wie de HEERE kent, weet dat aan satan niet de overwinning is. Die is aan onze Heere Christus. Hij is gestorven voor ons. Voor leden van gezinnen waar de Heere naar Zijn Woord gediend wordt. Wij en alle kinderen van de kerk zijn gedoopt. God heeft zijn rijke beloften gegeven. En Hij bewaart de Zijnen. Dat staat vast. Onwankelbaar. Het gelovige gezin zal nooit geëlimineerd worden. Het zal wel tot haar doel komen. Als Christus weerkomt en alles nieuw maakt. Dat maakt dat gereformeerde ouders vol overtuiging kunnen werken aan en kunnen vechten voor een ècht gezinsleven in de Heere.
En de Vader zal het zegenen.
(wordt vervolgd)