Afgescheiden
Onlangs is er een nieuwe website[i] geopend waarin enkele gezinnen er melding van maken dat zij zich hebben afgescheiden van de Gereformeerde Kerken in Nederland (GK), de verenigde kerken die voorheen als DGK en GKN bekend stonden. Afgescheiden van onze kerken dus.
Op hun website geven de broeders als grond voor hun afscheiding: “Na jaren van protest in bezwaren naar onze kerkenraden en Synoden hebben we met verdriet moeten constateren dat we niet langer kunnen en mogen blijven in het nieuwe kerkverband dat niet ontstaan is vanwege eenheid in waarheid maar dat de Schrift en belijdenis los laat en de sacramenten niet zuiver bedient. (Open avondmaal goed praat en een verkeerde kerkvisie aanneemt).”
En ze roepen de leden van de GK op: “Wij bidden de Heere om bekering, opdat wij weer samen eensgezind de Heere kunnen dienen naar waarheid. Wij roepen u op om uw verantwoordelijkheid te nemen en niet te blijven in een kerkverband dat afdwaalt, maar in vertrouwen te gaan waar de Heere roept.”
Gronden
Die afdwaling, dat loslaten van Schrift en belijdenis, is zichtbaar geworden, zo stellen de afgescheiden broeders, in het verbreken van de band met de LRCA (Abbotsford), het erkennen van de CanRC die een open avondmaal aanvaard hebben, een brede pluriforme kerkvisie die in strijd is met NGB art. 27, 28 en 29, samenwerking met de interkerkelijke RTS te Heidelberg (met een andere grondslag dan onze kerken), het lidmaatschap van de ICRC, het voorgaan van predikanten op kansels buiten het kerkverband, en het laten voorgaan van voorgangers van buiten ons kerkverband op bijv. ambtsdragersconferenties. Ook zijn er moeiten m.b.t. de liturgie, wel/geen vrouwenstemrecht en het gezag van de KO. De eenheid in de waarheid is losgelaten, zo lezen we.
Aandacht
De afscheiding heeft de aandacht getrokken, binnen het kerkverband maar ook daarbuiten. Het Reformatorisch Dagblad besteedde er tweemaal aandacht aan, op 9 en 10 juni. [ii]
Door het RD is een reactie gekregen van de preses van de lopende generale synode van onze kerken, ds. Sj. Wiersma. De preses vindt dat grote woorden worden gesproken die de vrede niet dienen. Hij vindt het opvallend dat de beargumenteerde besluiten van de synodes nergens op de website weerlegd worden en dat alleen beschuldigingen worden geuit. Hij verwijst voor een juiste houding naar Galaten 5 en geeft aan dat de kerken beducht zijn voor een sektarische doperse visie op kerkzijn.
Beoordelen
Hoe moeten we de nieuwe afscheiding beoordelen? En het commentaar van de preses van de synode?
We menen dat het belangrijk is om er iets over te zeggen. En er ìs veel over te zeggen. Is dit de juiste weg? Hebben de broeders gelijk? We zijn door hen allemaal opgeroepen om ons ook af te scheiden van de GK. Als roeping van de Heere. Die oproep vraagt om een reactie. Instemmend of afwijzend. Gegrond.
Herkenning
Dan willen we in de eerste plaats aangeven dat we de moeiten en bezwaren van de afgescheiden gezinnen herkennen. En erkennen. Zonder meer. De zaken die zij als afdwaling aanwijzen en waarover binnen het kerkverband besluiten zijn genomen, zijn inderdaad niet goed. Ook volgens ons zijn de daarover genomen besluiten in strijd met de Schrift, de gereformeerde belijdenis en de gereformeerde kerkorde. Op deze website hebben we daar al veel over geschreven. Ook hebben we zelf, en dat geldt voor meerdere kerkleden, veel bezwaarschriften en revisieverzoeken ingediend bij de lopende en bij vorige synoden. Ook uit de kring van de afgescheiden broeders is tegen sommige zaken bezwaar gemaakt, zo weten we. (Het is daarom ook jammer en erg gemakkelijk dat de preses van de lopende synode het opvallend vindt dat synodebesluiten m.b.t. de door de broeders aangegeven punten nergens op de website weerlegd worden en dat alleen beschuldigingen worden geuit. Deze nieuwste afscheiding staat niet op zichzelf maar kent een voorgeschiedenis van bezwaren waarover genoeg bekend kan zijn, ook bij de synodepreses en in de kerken. Het is de vraag of dat op de betreffende website allemaal herhaald moet worden).
De afgescheiden gezinnen staan dus niet op zichzelf met hun moeiten. In een vraaggesprek in het RD van 9 juni stelt een van de woordvoerders dat er bij veel meer leden van de GK bezwaren leven tegen de koers van het kerkverband. En dat is waar. Er zijn ernstige bezwaren bij kerkleden die moeite en nood geven. Meerdere broeders en zusters vragen zich eveneens vertwijfeld af of ze nog wel in de GK kunnen blijven. En waar ze dan naartoe zouden moeten.
Laten gaan?
Wat moeten we nu? De afgescheiden gezinnen maar laten gaan? Jammer dan? En de velen in de kerken die dezelfde moeiten ervaren? Ook maar laten gaan? Zelf dan ook maar gaan?
We hebben vernomen (we moeten een beetje terughoudend zijn, we hebben het niet zelf uit de mond van sprekers gehoord) dat er in het kerkverband door voorgangers wel zo over gesproken wordt. Besteed niet teveel aandacht aan die bezwaarmakers, die dwarsliggers, over een poosje zijn ze toch vanzelf verdwenen ….. (We denken dan terug aan de strijd voorafgaand aan de Vrijmaking in 2003. Ook toen werden bezwaren en moeiten niet serieus genomen en vaak zelfs genegeerd. Ja, broeders en zusters werden in hun moeite genegeerd).
Zulk spreken is volkomen in strijd met de Schrift. Dat is werelds denken. Het is juist onze roeping in de kerk om alles te doen wat we kunnen tot behoud van onze naaste. [iii] Om al onze broeders en zusters vast te houden in de kerk van Christus. Om ons in de kerken en in het kerkverband daarvoor in te spannen. Dat begint met luisteren en serieus nemen. En op broederlijke wijze aandacht geven aan de geuite zorgen en moeiten. Zo lang als mogelijk is. En als dat niet mogelijk is moet ons dat verdriet en pijn doen. En ons ootmoedig stemmen.
Cultuur
Daar komt bij dat er in ons kerkverband op meerdere niveaus een cultuur aan het ontstaan is van niet meer echt met elkaar in gesprek gaan. Je maakt bijv. bezwaar tegen een bepaald besluit, een bepaalde ontwikkeling, en je grondt dat breed op Schriftgegevens en op de belijden is, maar op je gronden wordt niet echt ingegaan. Je argumenten worden niet weerlegd. Er wordt gewoon een nieuw besluit naast en boven gelegd. Men herkent je bezwaren niet. Men ziet het anders. Er zijn ook velen in de gemeente die er anders over denken. Die hebben ook recht van spreken. En je blijft met je onbeantwoorde vragen en bezwaren zitten. Is het niet zo dat het samen zoeken naar consensus op grond van Gods eigen Woord op punten ingeruild wordt voor eigen meningen? Waarbij de ‘sterkste’ mening of die van een meerderheid aangenomen wordt? Heel postmodern, in overeenstemming met de geest van de tijd? Is dat niet een belangrijke oorzaak voor vertwijfeling en boosheid en wantrouwen?
(wordt vervolgd)
[ii] RD 9 juni 2026 onder de kop “Nieuwe afscheiding binnen Gereformeerde Kerken (GK)” en RD 10 juni 2026 onder de kop “Toch weer barstje in Gereformeerde Kerken (GK)”
[iii] Zie ‘Laat uw woorden altijd aangenaam zijn 3’, op deze website, waarin we dat Schriftuurlijk onderbouwen met een preek van wijlden ds. J. J. Arnold