Actueel
Ons onderwerp is heel actueel. Niet alleen vanwege de keuzen die er in het recente verleden door de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt zijn gemaakt en nu in de Nederlandse Gereformeerde Kerken algemeen aanvaard zijn. Maar vooral omdat de invloeden van onze tijd ook ons niet voorbijgaan.
De laatste decennia is er veel veranderd in de westerse wereld met betrekking tot de positie van de vrouw. We noemen de invloed van het feminisme, dat zich inzet voor gelijke rechten en posities voor de vrouw in de maatschappij. En verder de beweging van het bestrijden van alles wat de mensen voor discriminatie houden. Daaronder valt ook denken aan het propageren van allerlei alternatieve samenlevingsvormen, die van de Schrift afwijken.
Als uitwerking daarvan zien we de trend dat steeds meer mensen het onderscheid van geslacht willen uitwissen, bijvoorbeeld in voorkomen, gedrag en kleding.
Door het accepteren van homorelaties onder mannen wordt zelfs een vrouwelijke moederfiguur overbodig, Ook gaan meer mensen van geslacht veranderen naarmate zij zich daar beter bij voelen, de transgenders. Recente wetgeving maakt zo’n overgang vrij gemakkelijk uitvoerbaar.
Het specifieke van man of vrouw zijn wordt zo nauwelijks nog gezien als geschenk van de Heere, waaraan een roeping voor het leven is verbonden. Steeds minder is er nog oog voor de bijzondere rol en taak van de vrouw en moeder in de gezinnen. Ook de opvoeding van kinderen krijgt daardoor een heel andere invulling. Dit wordt sterk bevorderd door allerlei maatregelen in de samenleving, zoals een sterk belastingvoordeel voor tweeverdieners ten opzichte van eenverdieners.
Het jagen naar carrières, waarbij de taak als vrouw en moeder buiten beeld raakt, is een factor bij het hoge echtscheidingspercentage van rond 35% in de laatste jaren. Daarbij moet worden opgemerkt dat het geregistreerde partnerschap populair is geworden (met jaarlijks 25000, dat is een derde van alle nieuwe verbintenissen). Deze ontwikkelingen gaan ook kerken niet geruisloos voorbij.
Daarnaast is in meerdere kerkgenootschappen de vrouw in het ambt een feit, zoals in de NGK en PKN. In de CGK is momenteel een groeiend deel van de CGK gemeenten hiervan voorstander en zijn in bepaalde gemeenten vrouwelijke en ouderlingen actief. Dit onderwerp is reden tot kerkelijke verdeeldheid binnen de CGK.
Werkende moeders
Ook is er een sterke trend vanuit de samenleving om maar niet te trouwen. Daarnaast verrichten in Nederland 68 procent van de moeders met een jongste kind onder de vier jaar betaald werk, terwijl 84% van de “samenwonende” moeders met thuiswonende kinderen betaald werkt. Dat heeft behalve ontoereikendheid van het inkomen van de man, ook te maken met een zeer groot verschil in de te betalen inkomstenbelasting ten gunste van tweeverdieners.
De gewoonte die zich sterk opdringt om al heel snel jonge kinderen naar professionele opvang/crèche te doen heeft echter grote opvoedkundige en maatschappelijke gevolgen.
Als gelovigen moeten we beseffen dat daar een te hoge prijs voor wordt betaald! Immers te weinig contact tussen moeder en kind in de eerste vier levensjaren kan leiden tot onvoldoende moeder-kind binding en dat heeft weer gevolgen voor o.a. de gewetensvorming, het omgaan met emoties, het bijbrengen van gezag, maar ook voor de geloofsopvoeding.
Het genoemde verschil in belastingdruk is al jaren zo. Maar het wordt er in de laatste tijd niet beter op. Ook in 2026 is de belastingdruk op eenverdieners-huishoudens in Nederland aanzienlijk hoger dan op tweeverdieners, vaak met een factor 3 tot 4, en in extreme gevallen zelfs tot acht keer zo hoog bij een vergelijkbaar gezinsinkomen. Dit verschil ontstaat doordat tweeverdieners vaker gebruikmaken van dubbele heffingskortingen en belast worden in lagere belastingschijven.
Als je dan let op de opgelopen huurprijzen en de gestegen koophuisprijzen, vraag je je af: hoe kunnen onze startende gezinnen met één kostwinner ooit nog woonruimte vinden, waarbij ze genoeg overhouden voor levensonderhoud en opvoeding? Betekent de druk op onze gezinnen niet dat vader en moeder wel allebei moéten werken? Maar wat heeft dat voor gevolgen voor onze gezinnen, voor onze jeugd èn voor de kerk? Dit vraagt van ons als kerk bezinning op passende maatregelen. Of lopen we bij deze zaken al achter de feiten aan?
Onze gezinnen zijn immers bouwstenen van de kerk van Christus en werkplaatsen van de Heilige Geest. We zullen er alles aan moeten doen om Gods Woord daarover te laten heersen. Nu juist deze kostbare bouwstenen en werkplaatsen worden bedreigd met het patroon van de wereld om ons heen. Met gelijke ontplooiingsmogelijkheden voor man en vrouw, uitwisselbare rollen voor man en vrouw in gezin en maatschappij, opvang van de kinderen door anderen met een anti-autoritaire opvoeding. Dit alles vormt een groot gevaar voor het bewaren van het christelijk karakter van onze gezinnen.
Bijbelse positie van man en vrouw
De Bijbelse grondlijn voor de positie van man en vrouw vinden we al op de eerste bladzijde van de bijbel. Genesis 1 vers 27: En God schiep de mens naar zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen.
In Genesis 2 vers 18 staat het zo uitgewerkt: Ook zei de HEERE God: het is niet goed dat de mens alleen is, Ik zal een hulp voor hem maken als iemand tegenover hem.
De Heere wekte vervolgens in Adam het verlangen naar een vrouw op , toen hij de
dieren namen moest geven, en toen Adam bij al de paren van de dieren, niemand
ontdekte die bij hem paste.
Toen voerde God Zijn plan uit. Hij bracht Adam in een diepe slaap. Gen. 2:22,23: en de Heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had, tot een vrouw en hij bracht haar bij Adam. Toen zei Adam in verrukking: Deze is ditmaal been van mijn beenderen, en vlees van mijn vlees. Deze zal mannin genoemd worden want uit de man is zij genomen.
De Bijbel geeft ons in deze paradijsgeschiedenis de grondlijn aan die voor alle eeuwen zal gelden, als een goddelijke ordening waarop steeds teruggegrepen moet worden:
Die algemene geldigheid lezen we al in Gen. 1:24: Daarom zal een man zijn vader en zijn moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten; en zij zullen tot één vlees zijn.
(wordt vervolgd)
* Voor deze reeks artikelen is deels gebruik gemaakt van een lezing van de auteur gehouden voor de Bondsdag van DGK in 2017